Tá Scoil Samhraidh Mhic Reachtainn ar siúil i mBéal Feirste an tseachtain seo. Beidh féile na scann án ar siúil anocht ag an Áras 174 ar Bhóthar Aontroma. Taispeánfar Fleadh le Louis Marcus (1967) Filleann Feall (Cillian Murphy, Don Wycherly, Aine Ní Mhuirí) Cáca Mílis a shaothraigh moladh mór nuair a taispeánadh é den chéad uair ar TG4 in 2001 agus Tacsaí Dubh le Léiriúacháin Tobar, scéal na dtacsaithe dubha i mBéal Feirste Thiar ó am a mbunú in 1971. Beidh imeachtaí na Féile ar siúil feadh na seachtaine ar fad. Tuilleadh eolais ag http://www.ccmr156.com/

Dé Sathairn déanfar an leabhar ‘Scéaltaí Ban ó thuaisceart na hÉireann’ a sheoladh sa Chultúrlann i mBéal Feirste. Is í an iriseoir Iodálacha, Silvia Calamati a scríobh an leabhar agus Seán Mac Aindreasa a rinne a aistriú. Beidh an leabhar á seoladh sa Cheathrú Póilí ar 1.00 Dé Sathairn 31 Iuil.

Freastalaíonn mic léinn ar champas DCU ar 8 deireadh seachtaine sa bhliain, rud a thugann deis do dhaoine nach bhfuil ina gcónaí i mBaile Átha Cliath tabhairt faoin gcúrsa. Is féidir le mic léinn a roghnaíonn gan an tráchtas a dhéanamh ag deireadh an chúrsa Dioplóma Iarchéime a ghnóthú.

Tugann an cúrsa seo deis dóibh siúd a bhfuil bunchéim acu in ábhar seachas gnó nó teicneolaíocht faisnéise saineolas a fháil ar na hábhair sin – margaíocht, bainistíocht, cumarsáid, ilmheáin san áireamh. Tá céimithe an chúrsa ag obair i gcomhlachtaí príomháideacha, san earnáil phoiblí, agus in eagrais dheonacha a bhaineann leis an nGaeilge – mar shampla: Farmer’s Journal; COGG; Coláiste na bhFiann; RTÉ; Údarás Craolacháin na hÉireann. Tá céimithe eile ag obair mar mhúinteoirí nó mar phríomhoidí i mbunscoileanna agus meánscoileanna na tíre.

“Cabhraíonn an mháistreacht go mór liom mar thug sé na bunscileanna gnó dom – tuairiscí a scríobh; conas cur i láthair a dhéanamh ós comhair Stiúrthóir Rugbaí London Irish; conas airgeadas an chomhlachta a bhainistiú; agus conas gnó a fhás, a rialú agus a bhainistiú go laethúil.” a dúirt Tomás Ó Madagáin, comhbhunaitheoir Sports Academy International i Luimneach.  “Bhain mé an-taithí as m’am le Fiontar – bhí na léachtóirí an-chabhrach, bhí an cúrsa an-nuálaíoch agus is taithí iontach í d’éinne atá ag iarraidh dul amach sa saol agus a ghnó féin a thosnú agus a rud féin a dhéanamh. Go bunúsach, tugann sé na scileanna agus an mhuinín duit dul amach agus an obair a dhéanamh. I ndáiríre, níl focal bréige ansin, bhain mé an-taitneamh as ag féachaint siar air.“

Gné tharraingteach den chúrsa ná go bhfuil an mheasúnacht ar fad bunaithe ar obair scríofa a dhéanann na mic léinn i rith na bliaina. Is minic go mbíonn an obair bunaithe ar an jab ina bhfuil siad. Bíonn an rud céanna i gceist leis an tráchtas.

Spriocdháta d’Iarratais:       31 Iúil 2010

Tuilleadh Eolais:       www.dcu.ie/fiontar

Rachaidh siad ag snámh ar thrá in achan chontae in Éirinn a bhfuil trá ann, 17 dtrá san iomlán.

Agus déanfaidh siad an t-éacht seo, creid nó ná creid, taobh istigh de dhá lá.

Fágfaidh na snámhaithe Dún Pádraig go luath maidin Dé Sathairn 3 Iúil chun tús a chur leis an dushlán i bPort Rois.

Ar aghaidh go Port na Binne Uaine, go rachaidh siad ansin  siar go Dún na nGall agus ó dheas ar an chósta thiar le críochnú i mBaile an Bhuinneánaigh an oíche sin.

Tosóidh siad in Eochaill, Contae Chorcaí, ar an dara lá agus rachaidh siad ó thuaidh ar an chósta thior chun go mbeadh siad ag cur críoch leis an  i mBaile na Mianach sa Dún an oíche sin.

Tarlóidh an t-imeacht le linn don chéad deireadh seachtaine i mí Iúil. Dúirt eagraí an imeachta, Marcas Mac Ruairí: “Tá sé de rún againn snámh ar thrá in achan chonate in Éirinn a bhfuil trá ann agus sin a dhéanamh taobh istigh de dhá lá.

“Beidh ar gach snámhaí cúig bhomaite ar a laghad a chaitheamh san uisce ar na tránna éagsúla atá roghnaithe.

“Caithfidh gach duine a bheidh páirteach ann £300 a bhailiú do Naíscoil Dhún Pádraig. “Gearrfar fíneáil ar dhuine ar bith nach rachaidh faoi uisce!” ar sé.

Ar an lá taispeánfar rogha de na físeáin atá curtha ar fáil ag Nuacht24 sa chéad dhá mhí ó chuaigh an suíomh beo agus labhróidh Tomaí Ó Conghaile thar cheann na foirne, chomh maith le Ceannasaí an Chiste Chraoltóireachta Gaeilge, Áine Walsh.

Beidh sólaistí ar fáil agus tá fáilte roimh chách.

I mbliana, beidh an comórtas ann  i mBéal Atha Mhuirthead, Contae Mhaigh Eo idir 4 agus 7 Meitheamh 2010.

Tá maoiniú faighte  ó Iontaobhas Ultach chun bus tacaíochta a chur ar fáil chun lucht tacaíochta Laochra Loch Lao a thabhairt a fhad leis an chomórtas.

Cé hiad Laochra Loch Lao?

Bunaíodh Laochra Loch Lao den Chumann Lúthchleas Gael in 2006, tógra de chuid Fhorbairt Feirste. Tá siad ag glacadh páirte i gComórtas Peile na Gaeltachta ó bhí 2007 i leith agus d’éirigh go maith leo sna comórtais sin.Cláraíodh na Laochra mar chumann oifigiúil de chuid Chontae Aontroma den Chumann Lúthchleas Gael agus is mar ionadaithe an chontae agus a ghlacann siad páirt sa chomórtas.

Bedh bus ag imeacht ó Chultúrlann McAdam Ó Fiaich ar a 4 a chlog ar an Aoine, 4 Meitheamh agus ag pilleadh tráthnóna Dé Luain 7 Meitheamh.

Dar le Rúnaí Laochra Loch Lao CLG, Feargal Mac Ionnrachtaigh, ‘ Deireadh seachtaine den chéad scoth a bheidh ann a mbeidh meascán iontach de pheil, de cheol agus de chraic ann, i gcuideachta na mílte Gael ó fud gach cearn den tír. Ócáid stairiúil a bheas ann do Ghaelphobal Feirste agus beidh BBC i láthair agus iad ag déanamh dhá chlár teilifíse leathuair a chloig faoi na Laochra.’

‘Ba mhór againn lucht tacaíochta callánach agus bríomhar bheith linn i Co. Mhaigh Eo chun muid a spreagadh ar an pháirc peile!

Arsa Cáitlín Ní Ruanaidh, eagraí an bhus,‘Beidh an bus féin ar fáil do Ghaeilgeoirí  amháin agus é saor in aisce ar feadh an deireadh seachtaine. Lena chois sin, thig linn lóistín a chur in áirithe dóibh siúd ar an bhus ach iad cinntiú go bhfuil suíochán in áirithe acu.’

‘Tá 49 suíochán ar an bhus, agus níl mórán spáis fágtha ag an phointe seo. Mholfainn d’éinne ar suim leo gabháil chuig an Chomórtas agus tacú leis na Laochra, teagmháil a dhéanamh liomsa ar cniruanaidh@googlemail.com nó 07763163026 chomh luath agus is féidir’

Le tuilleadh eolais a fháil ar Laochra Loch Lao CLG, déan teagmháil le feargal@forbairtfeirste.com

Tá sé 100 bliain i mbliana ó saolaíodh an file ar Inis Mór.

Seo a leanas buaiteoirí na bliana seo:

SRAITH TEILIFÍSE NA BLIANA
Seó Spóirt (Sónta do TG4)

DRÁMA TEILIFÍSE NA BLIANA
Na Cloigne (ROSG do TG4)

PEARSA TEILIFÍSE NA BLIANA
Eimear Ní Chonaola (TG4)

AISTEOIR NA BLIANA
Darach Ó Dubháin (Na Cloigne)

SRAITH RAIDIÓ NA BLIANA
Rónán Beo@3 (RTÉ Raidió na Gaeltachta)

PEARSA RAIDIÓ NA BLIANA
Rónán Mac Aodha Bhuí (RTÉ Raidió na Gaeltachta)

IRISEOIR NA BLIANA
Breandán Delap (Beo)

COLÚNAÍ NA BLIANA
Alan Titley (Irish Times – Crobhingne)

BUAIC-GHRADAM CUMARSÁIDE
Foireann Iriseoireachta Foinse 1996 – 2009

GAEL-RÉALTA GALA
Dáithí Ó Sé

Is í cúrsaí cóiríochta an cnámh spairne is mó atá ag an Ghaelscolaíocht sa tuaisceart faoi láthair. Tá roinnt mhaith gaelscoileanna sna 6 chontae agus níl acu ach cupla botháin nó b’fhéidir seomra ranga ar cíos acu in ionad pobail áitiúil. Ach tá athrú nach beag ag teacht ar an scéal seo. Bhí an fhorbairt seo breá sóiléir i mBéal Feirste ar na mallaibh, nuair a d’oscail an tAire Oideachais foirgnimh úr nua Gaelscoil na Móna.Bunaíodh Gaelscoil na Móna sa bhliain 2000 agus ó shin is í ar cheann de na scoileanna is mó fáis sa tuaisceart.

Le meadú ag teacht ar líon na ndaltaí ansin, fágadh cóiríocht na scoile róbheag agus gann.

Chun an fhadhb seo a réiteach cheannaigh Iontaobhas na Gaelscolaíochta an suíomh talaimh díreach in aice leis an scoil, a ba leis an feidhmeannas tithíochta ag an am. An cuspóir a bhí an InaG ná chun cóiríocht d’ardchaighdéan a thógáil ar an suíomh seo ar mhaithe le daltaí Gaelscoil na Móna. Sin díreach an rud a tharla. Anois tá foirgneamh ar luach £500 míle acu. Istigh ann tá trí seomraí ranga nua, ionad achmhainní agus leithreas do dhaoine faoi míchumas.

Bhailigh na huaisle agus na hísle ag oscáilt ofigiúl na scoile, agus bhí Gerry Adams agus Caitríona Ruane orthu sin a bhí i láthair. Rinne daltaí Gaelscoil na Móna taispeantás iontach ar  ar an lá, ag míniú don domhan mhór cé chomh maith is atá an scoil. Ar rudaí eile luaigh siad; culaith scoile snásta s’acu, na múinteoirí deasa, an Roinn Ceoil iointach a bhfuil borradh faoi agus na ranganna yoga a mbíonn acu gach maidin Ceadaoine. Yoga! Fadó nuair a bhí mé féin ar scoil, hop scotch a bhí ann ach anois tá na páistí gafa le yogo! Nach mór an athrú atá tagtha ar an saol.

Baineadh geit as Príomhoide na scoile, Caireann Uí Mhuireagáin nuair a bhronn múinteoirí na scoile blathanna uirthi; “Is le foighid agus le díograis a thóg sí an scoil” a dúirt siad fuithi. Ach mholl Caireann í féin go raibh an moladh is mó tuilte ag tuismitheoirí na daltaí iad féin, iadsan a roghnaigh chun a gcuid páistí a chuir i dtreo an Ghaeilge; “Gan iadsiúd” a dúirt sí “Ní bheadh Gaelscoil na Móna leath chomh láidir is atá sí inniu.”

Is le trua, a dúirt Pilib Ó Ruanaí, príomhfheidhmeannach Iontaobhas na Gaelscolaíochta, nach raibh sé abalta freastal ar an ócáid. Cuireadh eitilt s’aige ar ceal de bharr an scamall luatha agus bhí an fear “bocht” gafa sa Phortaingéil. Ach ag labhairt le Nuacht 24 dó, dúirt sé go raibh InaG chomh sásta leis an chaighdéan cóiríochta a bhí bainte amach ag Gaelscoil na Móna go raibh an múnla seo le bheith ina tagairtmharc do gach tionscnamh tógála Gaelscolaíochta amach anseo. Mhol sé Doherty Architects agus Western Building Systems as an deá-oibre a rinneadh ag an scoil. Lean sé ar aghaidh a rá;

“Cúpla seachtain ó shin sheol an tAire Oideachais Ciste Cóiríochta na Gaelscolaíochta chun dul i ngleic lena fadhbanna cóiríochta atá againn san earnáil faoi láthair. Rud a bhí fíor faoi Ghaelscoil na Móna tráth, go dtí go bhfuair siad an foirgneamh seo. Ach fuair an tAire cáineadh úfásach dá bharr seo sna meáin chumarsáide. Léiríonn sin go bhfuil clár frithGhaelach forleathan sa tír seo go fóill. Nach bhfuil muidine i dteideal an chóiríocht chéanna is atá tuilte ag scoileanna eile? Nach bhfuil páistí s’againne chomh tábhachtach céanna? In ainneoin seo tá earnáil na Gaelscolaíochta ag dul ó neart go neart agus tá foirgneamh Gaelscoil na Móna mar fianaise ar seo.”

Tríd an Chiste Chóiríochta a luaigh Pilib Ó Ruanaí, beidh 5 Gaelscoileanna eile ag fáil foirgneamh den saghas céanna is atá faighte ag Gaelscoil na Móna. Is iad sin Scoil An Droichid, Gaelscoil Éanna, Gaelscoil Ghleann Darach agus Gaelscoil na Speiríní. Labhair muid le príomhoide Ghaelscoil Éanna, Maighréad Ó Conghaile a bhí i láthair ag an chéiliúradh.

Mhol Maighréad an chóiríocht nua go hard agus dúirt sí go bhfuil sí ag dúil go mór leis an obair atá le déanamh ar scoil s’aici.